Hợp đồng lao động với công nhân: ký bao lâu, báo trước bao nhiêu ngày khi nghỉ việc?
Hợp đồng xác định thời hạn tối đa 36 tháng, chỉ ký thêm 1 lần; báo trước 45 ngày, 30 ngày hoặc 3 ngày làm việc; chấm dứt trái luật phải bồi thường ít nhất 2 tháng lương. Hướng dẫn cho HR nhà máy 2026.
Hợp đồng lao động là chỗ HR nhà máy dễ sai nhất khi công nhân vào và ra. Ký sai loại, quên ký tiếp hay báo trước thiếu ngày đều có thể dẫn tới tranh chấp và khoản bồi thường. Bài này tóm gọn các quy định của Bộ luật Lao động 2019 mà anh/chị hay gặp.
1. Hai loại hợp đồng và giới hạn 36 tháng
Theo Điều 20, chỉ có hai loại:
- Không xác định thời hạn: hai bên không ghi thời điểm chấm dứt.
- Xác định thời hạn: thời hạn không quá 36 tháng.
Hợp đồng xác định thời hạn hết hạn mà công nhân vẫn đi làm thì:
| Tình huống | Hệ quả |
|---|---|
| Trong 30 ngày kể từ ngày hết hạn | Hai bên phải ký hợp đồng mới. Chưa ký thì quyền lợi vẫn theo hợp đồng cũ |
| Quá 30 ngày mà chưa ký | Hợp đồng cũ tự thành hợp đồng không xác định thời hạn |
| Đã ký thêm 1 hợp đồng xác định thời hạn mà vẫn làm tiếp | Phải ký hợp đồng không xác định thời hạn |
Vì vậy hãy lập lịch nhắc hết hạn hợp đồng ít nhất 45 ngày trước. Nhiều nhà máy để quá 30 ngày mới nhớ ra, và công nhân đã có hợp đồng không xác định thời hạn mà HR không biết.
2. Công nhân xin nghỉ: phải báo trước bao lâu?
Điều 35 quy định người lao động khi tự nghỉ phải báo trước:
| Loại hợp đồng | Báo trước ít nhất |
|---|---|
| Không xác định thời hạn | 45 ngày |
| Xác định thời hạn 12–36 tháng | 30 ngày |
| Xác định thời hạn dưới 12 tháng | 3 ngày làm việc |
Một số ngành, nghề đặc thù có thời hạn riêng do Chính phủ quy định. Anh/chị không nên ép công nhân báo trước lâu hơn mức luật, và cũng không nên giữ họ lại sau khi hết thời hạn báo trước.
3. Công ty chấm dứt hợp đồng: chỉ được khi có căn cứ
Điều 36 chỉ cho phép công ty đơn phương chấm dứt trong 7 trường hợp, ví dụ thường xuyên không hoàn thành công việc theo quy chế đánh giá, ốm đau điều trị kéo dài chưa hồi phục, thu hẹp sản xuất do thiên tai hoặc yêu cầu của cơ quan nhà nước, tự ý bỏ việc từ 5 ngày làm việc liên tục, khai không trung thực khi ký hợp đồng.
Với các trường hợp a, b, c, đ, g của khoản 1, công ty phải báo trước 45 ngày / 30 ngày / 3 ngày làm việc theo loại hợp đồng, giống mức ở mục 2. Với trường hợp công nhân không quay lại sau thời hạn tạm hoãn hoặc tự ý bỏ việc từ 5 ngày làm việc liên tục, công ty không phải báo trước, nhưng nên lưu biên bản và thông báo bằng văn bản.
Lưu ý: "thường xuyên không hoàn thành công việc" phải có tiêu chí trong quy chế đánh giá do công ty ban hành. Không có quy chế thì khó chứng minh khi có tranh chấp.
4. Chấm dứt trái luật: công ty phải trả những gì?
Theo Điều 41, khi công ty chấm dứt trái luật, công ty phải:
- Nhận công nhân trở lại làm việc theo hợp đồng cũ;
- Trả lương và đóng bảo hiểm cho những ngày công nhân không được làm việc;
- Trả thêm ít nhất 2 tháng tiền lương theo hợp đồng;
- Nếu vi phạm thời hạn báo trước, trả thêm tiền lương cho số ngày không báo trước.
Ví dụ: công nhân lương hợp đồng 7 triệu/tháng bị cho nghỉ trái luật, đã nghỉ ở nhà 1 tháng cho đến khi có phán quyết. Khoản tối thiểu công ty trả là 7 triệu (lương 1 tháng) + 14 triệu (2 tháng) = 21 triệu, chưa kể phần bảo hiểm đóng bù và chi phí tranh chấp. Cho nghỉ đúng quy trình luôn rẻ hơn.
5. Thanh toán khi công nhân nghỉ việc
Theo Điều 48, trong 14 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hợp đồng, hai bên phải thanh toán đủ các khoản liên quan. Trường hợp đặc biệt (công ty thay đổi cơ cấu, công nghệ, sáp nhập, thiên tai, dịch bệnh...) được kéo dài nhưng không quá 30 ngày. Công ty cũng phải hoàn tất xác nhận thời gian đóng BHXH, BHTN và trả lại giấy tờ bản chính đang giữ (nếu có).
Trợ cấp thôi việc (Điều 46): công nhân làm thường xuyên từ đủ 12 tháng trở lên được trả mỗi năm làm việc nửa tháng lương, tính theo lương bình quân 6 tháng liền kề. Thời gian đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp không được tính. Ví dụ công nhân làm 5 năm, trong đó 3 năm đã đóng BHTN, chỉ còn 2 năm tính trợ cấp: 2 × 0,5 = 1 tháng lương. Trường hợp công nhân tự ý bỏ việc từ 5 ngày làm việc liên tục thì không có trợ cấp thôi việc.
Việc nên làm ngay
- Lập bảng theo dõi ngày hết hạn hợp đồng của từng công nhân.
- Ban hành quy chế đánh giá có tiêu chí rõ và cho công nhân ký nhận.
- Tính chi phí nhân công cả năm bằng công cụ chi phí nhân công và xem thêm chi phí tuyển và giữ 1 công nhân, 7 quy định tuyển dụng HR hay làm sai. Mức lương, bảo hiểm 2026 tra ở bảng tra cứu 2026.
Cần tuyển thêm công nhân? Đăng tin tuyển dụng trên ViệcKCN, tin thường miễn phí 30 ngày. Muốn tin dễ nhìn hơn, dùng công cụ tạo ảnh tin tuyển dụng.